GAIA by Luke Jerram Grote Kerk Breda. Foto: Ilona Schong, beeldbewerking: Jeroen Berendsen
Hoe gaan we om met de aarde? Met GAIA – Planeet Aarde staat de monumentale ruimte van de Grote Kerk Breda van 4 december '26 t/m 16 januari '27 in het teken van een van de grote vragen van deze tijd.
De tentoonstelling brengt kunstwerken samen die je anders laten kijken naar een planeet die al 4,54 miljard jaar bestaat en naar het leven om ons heen: een zwevende aardbol van de Britse kunstenaar Luke Jerram, verstilde videowerken van Marjan Laaper en zit- en ligelementen van Atelier Van Lieshout.
- 11–15.30 uur: vrije toegang
- 16–19 uur: € 3,50
- Meer te doen tijdens GAIA - Planeet Aarde
Na 16 uur maakt het daglicht geleidelijk plaats voor de avond. De Bengaalse oehoe van Marjan Laaper wordt zichtbaar en het licht van GAIA is beter te zien.
GAIA – Planeet Aarde is een tentoonstelling om even te vertragen en anders naar onze planeet te kijken
GAIA by Luke Jerram Grote Kerk Breda. Foto: Fred Ernst, beeldbewerking: Jeroen Berendsen
Kijken als een astronaut
Onder het hemelgat, het hoogste punt van de kerk, hangt Gaia: een rustig roterende, van binnenuit verlichte aardbol van zeven meter, ontworpen door Luke Jerram. Het werk toont een fotorealistisch beeld van het aardoppervlak, gebaseerd op gedetailleerde NASA-beelden. Eén centimeter van GAIA staat gelijk aan 18 kilometer op aarde.
Gaia verwijst naar het zogenoemde 'overview effect': de ervaring die astronauten beschrijven wanneer zij de aarde in al haar kwetsbaarheid vanuit de ruimte zien. Grenzen vervagen en de planeet verschijnt als één prachtig geheel.
Encounter (Bengaalse oehoe), Marjan Laaper
De verstilde dierenwereld
Waar Jerram de planeet van veraf bekijkt, zoomt kunstenaar Marjan Laaper in op het leven van individuele dieren. Haar videoprojecties op de wanden van de kerk tonen dieren die in de tijd bevroren lijken. Zo wordt het monument een plek die uitnodigt tot verstilling, reflectie en verwondering.
Het werk volgt het ritme van een winterdag. Overdag verschijnen de dieren subtiel in het monument; hoe verder de middag vordert, des te zichtbaarder ze worden: een bruine panda die in een nis ligt te slapen, een neushoorn die lijkt te wachten... Op wat?
Vanaf 16 uur, als het gaat schemeren, wordt de Bengaalse oehoe (Encounter) zichtbaar
Impressie van Requiem in Slow Motion (Indische neushoorn) van Marjan Laaper in de Grote Kerk Breda
Bouwen voor de toekomst
De Grote Kerk Breda is zelf ook een werk in de tentoonstelling. Het monument, dat al eeuwenlang meebeweegt met de tijd, geeft de tentoonstelling een extra lading. De kerk werd in de 15de en 16de eeuw gebouwd in een periode van zo'n 150 jaar. De middeleeuwse bouwmeesters werkten dus voor toekomstige generaties en keken veel verder vooruit dan hun eigen leven reikte. Die manier van denken is vandaag weer actueel. Hoe werken we samen aan een leefbare aarde?
Liggend kijken
Verspreid door het interieur staan de Flying Dishmen van Atelier Van Lieshout. Op deze zit- en ligelementen kun je gaan liggen en om je heen kijken naar Gaia en de projecties van dieren. Zo wordt het bezoek een ontspannen ervaring.
Van de maan naar de aarde
GAIA – Planeet Aarde is een vervolg op Museum of the Moon, dat precies vijf jaar geleden in de Grote Kerk Breda te zien was. Stond je toen oog in oog met de maan, nu kijk je naar de planeet waarop mensen, dieren en natuur samenleven. De twee werken vormen zo een tweeluik: eerst de blik op een ander hemellichaam, nu op onze eigen planeet - van buitenaf gezien.
Foto: Mijs Brouwer i.o.v. BreData / The Offline Club
MEER TE DOEN
Zes weken lang krijg je de tijd om stil te staan bij onze planeet, dat kan op meer manieren dan alleen kijken.
Bij Lieve Aarde schrijf je haar een liefdesbrief of maak je een tekening. Families speuren met een lichtje naar bloemen en dieren in de schemerige kerk. In januari rol je jouw yogamat uit onder Gaia. En tijdens Canto Ostinato luister je liggend naar het orgel en de theremin als die het monument vullen met bijna onaardse klanken.
GAIA in cijfers
- Diameter: 7 meter
- 1,8 miljoen keer kleiner dan de aarde
- 1 centimeter = 18 kilometer
- Op 211 meter afstand zie je de aarde zoals een astronaut haar vanaf de maan ziet
- Soundscape: Dan Jones
Over de kunstenaars
Foto: Oliver Killig
Luke Jerram
Luke Jerram maakt beelden, installaties en ‘live art’-projecten. Hij is al ruim 25 jaar internationaal actief en had wereldwijd bijna 1.000 tentoonstellingen. Zijn werk is opgenomen in meer dan 50 vaste collecties, waaronder die van het Metropolitan Museum of Art in New York. Hij brak door met Play Me, I’m Yours, straatpiano’s in steden die iedereen mocht bespelen. Daarna volgden zijn monumentale hemellichamen, zoals Museum of the Moon en Gaia. Zijn werk ligt op het snijvlak van kunst en wetenschap en gaat vaak over uitdagende thema’s en de leefbaarheid van de planeet.
Foto: Jan Willem Kaldenbach
Marjan Laaper
Marjan Laaper is beeldend kunstenaar, gespecialiseerd in grootschalige videoprojecties, installaties en kunstopdrachten in de openbare ruimte. Dieren zijn een terugkerend thema in haar werk. In haar projecties zijn ze losgemaakt uit hun oorspronkelijke omgeving en worden ze vertraagd en vereenvoudigd weergegeven. Daardoor kijk je anders naar ze. Je ziet een dier dat slaapt, wacht of wakker wordt en herkent daar iets in. Dat doen mensen vaak: menselijke eigenschappen zien in dieren. In de wetenschap heet dat antropomorfisme en het zegt iets over hoe we ons verhouden tot andere levens. De dieren in Marjans projecties gaan dan ook niet alleen over zichzelf. Ze laten een toestand zien die we herkennen en kunnen voelen. Ze houden je een spiegel voor en nodigen je uit om stil te staan bij eigen ervaringen en gevoelens.
Route en parkeren
Kom je met de trein? De Grote Kerk Breda bevindt zich op 10 minuten loopafstand vanaf station Breda. Ook met de bus is de kerk goed bereikbaar, vanaf de bushaltes Karnemelkstraat of Oude Vest loop je in enkele minuten naar ons toe.
Kom je met de fiets of brommer? Parkeer dan in één van de gratis fietsenstallingen. Verkeerd gestalde fietsen worden regelmatig geruimd door de gemeente.
Kom je met de auto? Parkeergarages De Prins en De Barones liggen het dichtst bij de Grote Kerk Breda. Klik hier voor algemene informatie over parkeren in Breda.
ONTDEK BREDA
Laat je voor of na jouw bezoek aan de Grote Kerk Breda verrassen door al het overige dat de stad je te bieden heeft en voel je welkom in het gastvrije Breda. Meer info, inclusief informatie over overnachten, vind je hier.
GAIA – Planeet Aarde wordt mede mogelijk gemaakt door: Provincie Noord-Brabant en Gemeente Breda: